Ιερά Μονή Παναγιάς Ανατολικού

Η Ιερά Μονή Παναγιάς Ανατολικού, γνωστή ιστορικά ως Μονή Παναγίας Θεμάτων, βρίσκεται στη βόρεια Κεφαλονιά, πάνω στις πλαγιές της Αγίας Δυνατής, λίγα χιλιόμετρα πάνω από την Αγία Ευφημία. Από το ύψωμα βλέπεις το Ιόνιο, τις ανατολικές ακτές της Κεφαλονιάς και την Ιθάκη, με φόντο δάσος από πουρνάρια και πεύκα. Ο χώρος είναι ήσυχος, με μεγάλο προαύλιο, νεότερο καθολικό και βοηθητικά κτίρια που σχηματίζουν ένα συμπαγές συγκρότημα.

Η παλιά μονή ιδρύεται στα τέλη του 10ου–11ου αιώνα, στην ανατολική πλαγιά της Αγίας Δυνατής, και θεωρείται από τα αρχαιότερα μοναστήρια της περιοχής Πυλάρου. Συνδέεται με την περίοδο που η Κεφαλονιά αποτελούσε βυζαντινό «θέμα»· από εκεί φαίνεται να προέρχεται και η ονομασία «Θεμάτων». Αρχικά λειτουργεί ως ανδρικό μοναστήρι. Με τα χρόνια, το παλιό καθολικό εγκαταλείπεται και οι σεισμοί προκαλούν σημαντικές φθορές στα κτίσματα. Μετά τους μεγάλους σεισμούς του 1953, οι κάτοικοι της περιοχής και η Εκκλησία ανανεώνουν σταδιακά τα κτίρια, διαμορφώνοντας το σημερινό συγκρότημα με το λευκό καθολικό και τα διώροφα κελιά.

Η μονή πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου και την πρώτη Τρίτη μετά το Πάσχα, όταν γίνεται λειτουργία και μεγάλο πανηγύρι στο γύρω δάσος. Βρίσκεται περίπου 8–9 χλμ. από την Αγία Ευφημία: κινούμενος προς Άσσο και Φισκάρδο, κάνεις παράκαμψη προς τα χωριά της Πυλάρου (π.χ. Μακριώτικα) και ακολουθείς τον ανηφορικό επαρχιακό δρόμο μέχρι τη μονή. Ο δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος και καταλήγει στην είσοδο της αυλής, οπότε δεν χρειάζεται πεζοπορία, αν και στην περιοχή υπάρχουν μονοπάτια πάνω στην Αγία Δυνατή για όσους θέλουν να περπατήσουν.

Από εδώ μπορείς να δεις την ακτογραμμή γύρω από την Αγία Ευφημία και τις κοντινές παραλίες με βότσαλο, άμμο και καθαρά νερά, που αποτελούν χαρακτηριστικό της βόρειας Κεφαλονιάς.

Insider tip:
Οργάνωσε την επίσκεψη νωρίς το απόγευμα, ώστε να ανέβεις στη μονή με καλό φως αλλά χωρίς τη μεσημεριανή ζέστη. Προβλέψε νερό και άνετα παπούτσια – θα θελήσεις να κινηθείς στον περίβολο και στο γύρω δάσος για τη θέα προς το Ιόνιο. Αν έχεις αυτοκίνητο, μετά τη μονή κατέβα πάλι προς Αγία Ευφημία και συνέχισε προς Μύρτο ή τις μικρές παραλίες του κόλπου: η εναλλαγή μοναστήρι–βουνό–παραλια με βότσαλο, αμμο και καθαρα νερα είναι ένας πολύ πλήρης τρόπος να γνωρίσεις αυτή τη μεριά της Κεφαλονιάς σε μία μόνο μέρα.